Forum Obywatelskiego Rozwoju

Amerykańska organizacja Property Rights Alliance (PRA) opublikowała kolejną edycję International Property Rights Index 2014 (IPRI). Ranking ten mierzy i ocenia system ochrony prawa własności intelektualnej i dóbr materialnych. W tym roku do waszyngtońskiego PRA i jego programu partnerskiego im. Hernando de Soto dołączyło 81 międzynarodowych organizacji, co pozwoliło opracować już ósmy doroczny raport IPRI. Projektem badawczym kierował prof. Francesco Di Lorenzo. Raport ten jest cennym źródłem informacji zarówno dla polityków i decydentów, jak i społeczności biznesowych, które pragną zrozumieć, jak na świecie chroni się i traktuje trzy główne elementy systemu praw własności (otoczenie prawno-polityczne; prawa własności dóbr materialnych; prawa własności intelektualnej).

  • IPRI jasno pokazuje gospodarczą przepaść między państwami silnie chroniącymi prawa własności, a państwami pozbawionymi tej ochrony. Państwa z górnego kwintyla, takie jak Finlandia, Nowa Zelandia, czy Japonia, cieszą się średnim PKB per capita w wysokości 39 147 dolarów, podczas gdy w krajach z drugiego kwintyla, m.in. Irlandia, Chile, czy Malezja, średni dochód na mieszkańca wynosi 27 483 dolarów. Średnie dla trzeciego, czwartego i piątego kwintyla wynoszą odpowiednio 15 794 dolarów, 6 778 dolarów i 3 084 dolarów.
     
  • W tym roku raport zawiera też siedem studiów przypadku dotyczących statusu praw własności w siedmiu różnych krajach: Hiszpania – „Otoczenie prawno-polityczne w Hiszpanii”; Honduras – „Strefy LEAP i instytucjonalny skok na przód: honduraskie innowacje w strefach ZEDE”; Pakistan – „Poprawa sytuacji kobiet i stopień równości płci”; Chile – „Sojusz Pacyficzny: przypadek chilijskich praw ochrony własności intelektualnej”; Włochy – „Jak Włochy skutecznie poprawiły podejście do ochrony praw własności intelektualnej”; Australia – „Jednolite opakowania: zagrożenie dla systemu praw własności intelektualnej”; Hongkong – „System praw własności intelektualnej w Hongkongu”.
     
  • W tym roku Polska awansowała na 36. miejsce, które zajmujemy razem z Węgrami, Litwą i Urugwajem.  Pomimo awansu wynik naszego kraju obniżył się z 6,2 do 6,1 punktów (na 10 możliwych). Wynik ten stawia Polskę poniżej Czech czy Słowacji, za to powyżej takich państw, jak Włochy, Grecja czy Rumunia. Po raz kolejny prawa własności najlepiej chronione są w Finlandii.

IPRI ocenia poszczególne państwa pod względem ochrony praw własności w trzech głównych obszarach, z których każdy dzieli się na trzy składowe: otoczenie prawne i polityczne (niezależność sądownictwa, praworządność, stabilność polityczna i korupcja); prawa własności dóbr materialnych (ochrona praw własności, rejestracja nieruchomości i dostępność kredytu); prawa własności intelektualnej (ochrona praw własności intelektualnej, ochrona patentowa i prawa autorskie). Dodatkowo oceniany jest stopień równego traktowania obu płci (gender equality), który pokazuje różnego rodzaju utrudnienia, z jakimi, szczególnie w państwach nienależących do OECD, napotykają kobiety w ochronie ich własności.

– IPRI pokazuje, jak ważną rolę pełnią prawa własności nie tylko jako podstawa każdej wolnej gospodarki rynkowej – stwierdził Lorenzo Montanari, Dyrektor Wykonawczy Property Rights Alliance – ale też jako jedna z głównych sił rozwoju gospodarczego w krajach rozwiniętych i rozwijających się. Z raportu jasno wynika, że istnieje dodatni, silny i znaczący związek między skutecznością ochrony praw własności w danym kraju, a jego sytuacją gospodarczą, mierzoną PKB na osobę. W tym roku oficjalna prezentacja Raportu, który obejmuje kraje tworzące 98 proc. światowego PKB i zamieszkałe przez 93 proc. populacji, odbędzie się w siedzibie CEDICE. CEDICE to najważniejszy wolnorynkowy think tank w Wenezueli – kraju, który zajął najniższe miejsce w naszym rankingu.

IPRI, który publikowany jest od 2007 roku, to pierwsze międzynarodowe studium porównawcze mierzące wpływ praw własności intelektualnej i własności dóbr materialnych oraz ich ochrony na gospodarczy dobrobyt.

International Property Rights Index jest narzędziem, które ułatwi badaczom i decydentom na całym świecie dokonywać analiz porównawczych i prowadzić badania w obszarze światowych praw własności. Jednym z celów raportu jest wspieranie wzrostu gospodarczego krajów o słabiej rozwiniętych, w oparciu o dobrze funkcjonujący system praw własności.

Forum Obywatelskiego Rozwoju jest jednym z partnerów rankingu.

Cały raport do pobrania tutaj. Zachęcamy również do odwiedzenia strony Property Rights Alliance.

Tłumaczenie i opracowanie: Piotr Murawski (FOR)